SPK tedbirlerinin etkisi görülmeye başlandı

SPK’nın ‘Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’i cuma akşamı açıklandı. Bir süredir bu yönde bir hazırlık olduğuna dair bilgiler mevcuttu.

MSCI Endeksi’nden gelen uyarılara bağlı olarak önce hisselerin fiili dolaşımı konusunda şeffaflığın sağlanmasına ilişkin adımlar atıldı. Ardından fonlarla ilgili düzenlemeler geldi. Bu düzenlemelerin MSCI’in kasım ayındaki gözden geçirmede olumlu katkıları beklenebilir.

‘FİYAT HAREKETLERİNE KET VURULDU’

Alınan önlemler piyasa tarafından olumlu karşılandı. ‘Gerekliydi ama sert oldu’ diyenler de var. Yapılan düzenlemeler ile bir süredir bazı hisselerdeki yakınma ve eleştiri konusu olan fiyat hareketlerine ket vuruldu da denilebilir. Sığ işlem yapısına sahip, bilanço desteği olmayan ‘bir kısım’ hisselerde çoğunluk paylarının ele geçirilmesiyle piyasa değerlerinin hak etmediği seviyelere yükseltilmesi, buna bağlı olarak yüksek fon getirilerinin sağlanması gibi uygulamaların önü kesildi. SPK’nın BİST30 hisselerini kapsam dışı bırakmasını ‘adres gösterme’ olarak algılayanlar da oldu. SPK yatırım konusunda tavsiyede bulunmaz, bulunamaz. Bu durum daha çok BIST30 hisselerinin işlem derinliğinin yüksekliğiyle ilgili olabilir. Ancak BIST30 hisselerine yönelimin deönümüzdeki günlerde artması muhtemel.

TEBLİĞİN DETAYLARI 

 Serbest fon; fiili dolaşımdaki pay oranı yüzde 25’in altında olan ihraççıların paylarının fiili dolaşım oranının yüzde 8’inden fazlasına; yüzde 25-50 arasındaysa yüzde 6’sından fazlasına; yüzde 50-75 arasındaysa yüzde 4’ünden fazlasına; yüzde 75’in üzerindeyse yüzde 2’sinden fazlasına yatırım yapamayacak. 

 Portföy dağılımları haftalık olarak açıklanacak, bir fonda yüzde 5’i aşan pozisyonların toplamı ise yüzde 20’yi geçemeyecek. 

Bu gibi önlemlerin yanında portföy yönetim şirketlerinde yüzde 50’sinin serbest fonlardan oluşması durumunda şirketin çıkarılmış sermayesinin yüzde 10 oranında nakit artırılması, fon yöneticilerinin sayısının kısıtlaması gibi tedbirler de mevcut.

UYUM SÜRELERİ ÖNEMLİ

Alınan önlemelere uyum için süreler verilmesi bağlayıcılık açısından önemli. Örneğin, serbest fonlara portföy içeriklerine dair uyumsuzlukların düzeltilmesi için kademeli olarak 31 Aralık tarihine kadar zaman tanınmış olmasının yanında konu başlıklarına göre 31 Mart 2027, Kasım 2026, 1 Ocak 2029 gibi süreler de verilmiş.

Bu detaylardan sonra piyasalara ilk yansımalarına bakıldığında, pazartesi gününden itibaren hisseler üzerinde ilk etkileri görülüyor. Ağırlıklı olarak fonların işlemlerine konu olan bazı hisselerde değer kayıpları görülmeye başladı. Uyum için verilen sürelerde kriterlerin tutturulması gerektiğinden hisselerdeki bu yöndeki değişimler zamana yayılarak devam edebilir. Bilanço ve temel veri desteği olmayan hisselere ilginin azalmasının yanı sıra, mali açıdan ederi kadar değerlendiği bir piyasanın oluşumu konusunda SPK ciddi bir önlem almış oldu. Büyük küçük hisse ayrımı yapmadan dünyada her borsada spekülasyonlar olur. Bu açıdan son düzenlemelerle, spekülasyonların tamamen önüne geçildiği gibi bir algıya da kapılmamak lazım. Özetle, gerekliydi ve SPK da gereğini yaptı.