Teknofest ile parladılar, Ay'a dikey iniş test aracının prototipini geliştirmeyi başardılar

TEKNOFEST birincisi genç girişimcilerin kurduğu TURKUZAYSAN, Milli Uzay Programı kapsamındaki Ay'a iniş görevinde kullanılması planlanan teknolojilerin denenmesine imkan sağlayacak "Ay'a dikey iniş test aracı" prototipini tamamladı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ve ülkedeki ilgili kuruluşların katkılarıyla hazırlanan Milli Uzay Programı ile Türk girişimcilerin bu alana ilgisi giderek artarken Türkiye'nin Ay'a iniş hedefine katkı sunmayı amaçlayan TURKUZAYSAN da Ay'a dikey iniş test aracının tanıtımını Teknopark Ankara'da gerçekleştirdi. Düzenlenen törene, TÜBİTAK UZAY Enstitü Müdür Yardımcısı Bülent Avenoğlu ve TÜBİTAK UZAY Ay Görevi Proje Yöneticisi Burak Yağlıoğlu da katıldı.

Şirketin kurucusu Emre Aklan, AA muhabirine, yoğun çalışmalar ve uykusuz geceler geçirerek projeyi gerçekleştirdiklerini söyledi.

Aklan, "Ay Araştırma Programı'na katkı sağlayabileceğini umduğumuz ve bunu hedeflediğimiz aracımızın prototipini tamamlamış bulunmaktayız. Şu anda test çalışmaları safhasına geçtik, imalatı tamamlamış olsak da çalışmalarımız gece gündüz devam ediyor." dedi.

Uzay çalışmalarının otonom görev niteliği taşıması nedeniyle başarı oranlarının düşük olduğuna dikkati çeken Aklan, bu başarısızlığın önüne geçebilmek adına özellikle uzay koşulları altında tekrarlı testler yapılması gerektiğini bildirdi.

Aklan, laboratuvar testlerinden ziyade saha testleri şeklinde gerçekleştirilecek senaryolarla çalıştıkları bilgisini vererek, "Herhangi bir Ay aracının güdüm, kontrol, navigasyon sistemi alt bileşenleri bu araç üzerine takılacak ve serbest uçuşlar gerçekleştirecek. Bu uçuşlar yaklaşık 100, 200 hatta 300 kez olabilecek. Amacımız testlerin ardından alt sistemlerimizi doğrulamak ve böylece bir aracı Ay'a daha doğrulanmış ve başarı oranı daha yüksek sistemlerle göndermek." diye konuştu.

"Ay Programı için heyecanlıyız"

Aracın üzerinde bir sıvı yakıtlı itki sistemi bulunduğunu, aynı zamanda modüler bir yapıya sahip olduğunu anlatan Aklan, bununla itki sistemlerinin değiştirilebildiğini ve farklı itki sistemleri dahil edilebildiğini dile getirdi. Aklan, bu itki sistemi sayesinde aracı güçlendireceklerini, manevra kabiliyetinin de reaksiyon kontrol sistemiyle ve ana itki sisteminin sahip olduğu itki vektör kontrol kabiliyetiyle sağlanabileceğini ifade etti.

Ay koşullarına ve Ay iniş araçlarına uygun konseptlerde bir test aracı geliştirdiklerini ve bunu test etmeyi sürdüreceklerini vurgulayan Aklan, şöyle konuştu:

"Ay Programı için hepimiz mutluyuz ve heyecanlıyız. Her şey bir yana biz de zaten Ay Projesi'ne destek sağlamayı hedefleyen bir kuruluş olarak sıkı sıkıya takip ediyoruz.​​​​​​​ Milli Uzay Programı aslında başından sonuna Türkiye'nin uzay ekosisteminde önemli yer edinmesini sağlayan bir vizyon. Bizler de bu programın bir parçası olmak için elimizden geleni yapıyoruz. Buna Ay Projesi ile başladık. İlerleyen zamanlarda diğer hedeflerle ilgili çalışmalarımız da devam edecek. Bu aracı yapmamız, teorik altyapı süreçleri de dikkate alınırsa 3 yıldan fazla zaman aldı. Fiziksel imalatı aşağı yukarı bir yıl sürdü. Aracımız kesinlikle yerli. Özellikle yerel imalatçılardan, yerel bileşenlerden faydalanmaya gayret gösterdik. Montaj, entegrasyon kısmı tamamen ekibimize ait. Seri imalat bir ürün olmadığı ve proje özelinde bir ürün olduğu için üreticilerden, sanayilerden faydalandık. Bu şekilde mümkün mertebe yerli üreticiyle ürünlerimizi temin etmeye gayret gösterdik."

TEKNOFEST'te birinci oldular

Aklan, bu projeye gönül vermelerinin motivasyonunun TEKNOFEST'teki birinciliklerinden geldiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“O zamandan bu zamana kadar da çalışmalarımızı yarışma şartlarının üzerine taşımaya gayret ettik. Şu anda gördüğümüz tablo da zaten bu şartların üzerine çıkabildiğimizin bir örneği desek doğru olur. Şimdi de kendimiz gibi bu kapsamlı çalışmaları yapan gençlere, arkadaşlara her zaman destek olmaya çalışıyoruz. Burada gördüğünüz araçlar da Atatürk Üniversitesinden katılan 3 farklı Dikey İnişli Roket Yarışması takımının araçları. Oldukça başarılı bir yarışma süreci geçirdiler, gayet sıkı çalıştılar. Şimdi de TEKNOFEST Şanlıurfa'da derece bekliyorlar. Umarım onlar için de güzel sonuçlar, güzel haberler alırız.”

Kuruluş süreçleri

TEKNOFEST'te ilk kez 2022'de düzenlenen "Dikey İnişli Roket Yarışması"nda birinciliği elde eden Atatürk Üniversitesi öğrencilerinden oluşan "ATAUNI ROCKET TEAM V" takımı, bu başarısını sonraki yıllarda da sürdürdü.

Genç girişimciler, kurdukları "TURKUZAYSAN" şirketiyle 2025 yılında "TUSAŞ Hangar Kampüs Girişim ve İnovasyon Programı"nda söz konusu projeyi geliştirerek birincilik kazandılar.

Çalışmalarına İvedik Organize Sanayi Bölgesi'ndeki Teknopark Ankara'da devam eden şirket, Milli Uzay Programı kapsamında belirlenen Ay Araştırma Programı'nı desteklemeyi hedefliyor.